ကဗာ့အမှိုက် တင်သွင်းစွာ တရုတ်က ရပ်လိုက်လို့ ဂျပန် ပလက်စတိတ်အမှိုက်တိ ကြားမှာ မြှပ်လာ

© Fred Prouser © Reuters
© Fred Prouser © Reuters

အေနှစ်မှာ၊ ပြန်သုံးအမှိုက်တိ တင်သွင်းစွာကို တရုတ်နိုင်ငံက ရပ်လိုက်လို့၊ တကဗာလုံးမှာ အမှိုက်တိ တစတစ စုပုံလာနိန်ပါရေ။ နောက်ဆုံး အမှိုက်ပုံ ကြီးထွားလာနိန်ရေ ပြဿနာကို၊ အကြီးအကျယ် ကြုံနိန်ရရေ နိုင်ငံက ဂျပန်နိုင်ငံပါ။

တရုတ်နိုင်ငံက၊ အကောင်အထည်ရှိရေ အမှိုက်အမျိုးအစား ၂၄ မျိုး တင်သွင်းနိန်စွာကို ရပ်လိုက်တေခါ၊ ဆော်ဒါ ပလင်းတိ၊ စက္ကူအရောအနှောတိ၊ ပြန်သုံး သံထည်ပစ္စည်းတိ၊ သတင်းစာဟောင်းတိ ပါလားရေအတွက်၊ အမြဲတမ်း ပစ်နိန်ကျ အမှိုက်ပစ်နိန်ရာ မရှိ ဖြစ်လားရေခါ၊ တကဗာလုံးမှာ အမှိုက်ပစ်ဖို့ နိန်ရာ အခက်အခဲ အကြီးအကျယ် ဖြစ်လားပါရေ။ အယင်နှစ်က၊ ဂျပန်နိုင်ငံမှာ ထွက်တေ ပလက်စတိတ်အမှိုက် တန်ချိန် ၁.၅ သန်းက တဝက်လောက်ကို၊ တရုတ်နိုင်ငံကို တင်ပို့ခပါရေ။ အေနှစ်မှာ တရုတ်နိုင်ငံက မယူဗျာလ်ဖြစ်လို့၊ ဂျပန်နိုင်ငံက အမှိုက်ပုံစွာ၊ အထက်ကို မြင့်သထက် မြင့်တက်လာနိန်ပါရေ။ ဒေသအစိုးရအဖွဲ့အစည်းတိမှာလည်း၊ အမှိုက်ထားဖို့ နိန်ရာ မရှိရေ ပြဿနာတိ၊ တပုံတပင်နန့် ရင်ဆိုင်နိန်ရပါရေ။ ပြည်တွင်းမှာ ပြန်သုံးအမှိုက် ကုန်ကျစရိတ်ကလည်း တဖြည်းဖြည်း မြင့်တက်လာနိန်ပါရေ။

ပြန်သုံးအမှိုက်လုပ်ငန်း ၃၄.၉% ကလည်း၊ လက်ခံနိုင်ရေ ပလက်စတိတ်အမှိုက် ပမာဏကို သတ်မှတ်လာကတ်ပါရေ။ တခုတည်း ဖြေရှင်းဖို့ နည်းလမ်းက၊ ပြန်သုံးအမှိုက် စက်ရုံတိ အများကြီး တည်ဆောက်ရဖို့ နည်းရာ ရှိရေလို့၊ ဂျပန်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ဝန်ကြီးဌာနက ပြောပါရေ။ တရားမဝင် အမှိုက်ပစ်စွာတိကို ကာကွယ်ဖို့နန့်၊ ပြန်သုံးလို့ ရရေ ဇီဝပလတ်စတိတ်တိ၊ ထုတ်ဖို့ လိုလာဗျာလ်လို့လည်း ဆိုပါရေ။

အလားတူ ပြဿနာကို ယူကေ(UK)မှာလည်း အကြီးအကျယ် ကြုံနိန်ရပါရေ။ အယင်နှစ်က ယူကေက အမှိုက် ၃ ပုံ ၂ ပုံကို တရုတ်နိုင်ငံကို တင်ပို့ခပါရေ။ တရုတ်နိုင်ငံက ရုတ်တရက် တင်သွင်းမှု ရပ်တန့်လိုက်စွာကို ဒေသအစိုးရ အဖွဲ့အစည်းတိက အပြစ်ပြောကတ်တေပိုင်၊ အမှိုက်တိကို ပြန်ဖျက်ဖို့အတွက်၊ ဒေသအစိုးရတိမှာ ၁ နှစ်ကို ပေါင်စတာလင် ၅ သိန်းလောက် ပိုသုံးလာရရေလို့ ဆိုပါရေ။

လွန်ခရေ ၂၅ နှစ်ကပင်၊ တကဗာလုံးမှာ ရှိရေ ပလက်စတိတ်အမှိုက် ၄၅% ကို တရုတ်နိုင်ငံက တင်သွင်းနိန်ခပါရေ။ တရုတ်နိုင်ငံက ပြန်သုံးအမှိုက် တရုတ်ကုမ္ပဏီအများကြီးလည်း၊ မလေးရှားနိုင်ငံကို ရွိပြောင်းလားကတ်ပါရေ။ အဂု မလေးရှားနိုင်ငံမှာ နိန်ရာ အခက်အခဲ ဖြစ်လာလို့၊ အမှိုက် တင်သွင်းမှုကို ၃ လ ပိတ်ပင်ထားပါရေ။ “မလေးရှားနိုင်ငံကို၊ ဖွံ့ဖြိုးဗြီးနိုင်ငံတိက ထွက်တေ ပလက်စတိတ်အမှိုက်ပုံ မဖြစ်လာဖို့၊ ကျွန်တော်ရို့ အတတ်နိုင်ဆုံး ကြိုးစားလားဖို့။” လို့လည်း မလေးရှားနိုင်ငံ သိပ္ပံ၊ နည်းပညာ၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နန့် ရာသီဥတုအပြောင်းအလဲဌာန ဝန်ကြီး ယီယို ဘီး ရိန်(Yeo Bee Yin)က ပြောလားပါရေ။